در نوزدهمین جلسه کمیته بین دولتی صیانت از میراث فرهنگی ناملموس که حدود یک سال پیش در کشور پاراگوئه برگزار گردید، عربستان پرونده ای را با عنوان «آیین های فرهنگی مربوط به گل های رُز طائف» در لیست میراث جهانی یونسکو به ثبت رساند. شباهت این مراسم به مراسم گلاب گیری کاشان، بتازگی واکنش های زیادی را در فضای مجازی و رسانه ها برانگیخته است.
وبسایت یونسکو در توضیح ثبت جهانی پرونده «آیین های فرهنگی مربوط به گل های رُز طائف» آورده است:
«در منطقه طائف در عربستان سعودی، مراسم ها و سنت های مربوط به گل رز طائف بخش مهمی از میراث فرهنگی و هویت مردم این ناحیه را تشکیل می دهد. از دسامبر تا فوریه، کشاورزان زمین را کوددهی و آبیاری می کنند، بوته های گل رز را هرس می کنند و قلمه های جدید می کارند. فصل برداشت از ماه مارس شروع می شود و بین ۳۵ تا ۴۵ روز به طول می انجامد.
در این زمان، کشاورزان به همراه خانواده و دوستان خود، گل ها را در اوایل بامداد می چینند و آنها را یا برای فروش به بازار های محلی می برند یا برای تقطیر و استخراج اسانس به خانه ها منتقل می کنند.
جامعه محلی از گلاب و روغن معطر گل رز در تولید لوازم آرایشی، دارو های سنتی، غذا های محلی و نوشیدنی ها استفاده می نماید. یکی از مراسم های سنتی مردم منطقه اینست که هنگام استقبال از مهمانان، گلبرگ های تازه رز را در مقابل پای آنها می پاشند تا ورودشان را گرامی بدارند.
گل رز طائف و گلاب آن همین طور به عنوان هدیه ای پرارزش به اعضاء خانواده و دوستان، حتی در خارج از منطقه طائف، تقدیم می شود. این سنت ها در خانواده ها از راه مشاهده و مشارکت مستقیم منتقل می شود؛ به شکلی که خردسالان با کمک به والدین خود در مراحل کاشت، برداشت، تقطیر و آماده سازی محصولات رز محلی، این مهارت ها را می آموزند.
سازمان ها و تعاونی های محلی نیز کارگاه های آموزشی برای آموزش روش های کشت گل رز طائف برگزار می کنند. مراسم های مربوط به رز طائف نقش برجسته ی در تقویت انسجام اجتماعی در این منطقه دارند، برای اینکه بخشی جدایی ناپذیر از مراسم ها و مناسک اجتماعی و مذهبی مردم به شمار می آیند. این فعالیتها همین طور منبع درآمد مهمی برای جامعه محلی محسوب می شوند.»
در صورتیکه یک سال از این ثبت جهانی می گذرد، خبر ثبت جهانی گل رُر طائف که شباهت فراوانی به آین گلاب گیری در کاشان دارد، توجه زیادی را در بین کاربران ایرانی رسانه های اجتماعی به وجود آورده است که بر لزوم ارایه پرونده ای مستقل از طرف ایران برای ثبت مراسم گلاب گیری در کاشان به عنوان یک میراث ناملموس جهانی تأکید می کند.
بیستمین جلسه کمیته بین دولتی صیانت از میراث فرهنگی ناملموس از ۸ تا ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵ (۱۷ تا ۲۳ اذرماه) در دهلی نو، هند برگزار می شود و ایران امسال پرونده ای با عنوان «آینه کاری: هنر آینه کاری در معماری ایرانی» را برای ثبت جهانی ارایه کرده است.
عربستان نیز سه پرونده مشترک با دیگر کشور های عربی شامل «شیوه ها و مهارت های در رابطه با دوخت عبای مردان»، «بافت سنتی سدو» (چیزی شبیه گلیم) و «سُرمه عربی» را برای ثبت در لیست میراث ناملموس جهانی روی میز دارد.
نکته قابل توجه دیگر اینست که افغانستان نیز قصد دارد پرونده ای با عنوان «سبک مینیاتور بهزاد» را در لیست میراث ناملموس جهانی یونسکو به ثبت برساند. «استاد کمال الدین بهزاد» که از او به عنوان استاد بهزاد و نقاش استاد نیز یاد می شود، در حدود سال ۸۶۰ق/۱۴۵۵م در هرات به دنیا آمد. وی در قرن نهم و دهم هجری قمری به عنوان نقاش ایرانی به شهرت رسید و در دربار پادشاهان تیموری و صفوی به عنوان مأمور خدمت کرد. بهزاد به خاطر کمک هایش به نقاشی ایرانی، به ویژه روشهای فنی بدیعش شهرت داشت. درباره ی محل درگذشت و مدفن بهزاد در هرات یا تبریز اختلاف نظر هایی وجود دارد، اما آن چه قابل توجه است جایگاه او به عنوان یکی از نقاشان موثر ایرانی است.
بنظر می رسد در وضعیت فعلی ارایه راهبردی برای سرعت بخشیدن به ارایه پرونده های میراث ناملموس (چه به شکل مستقل و چه مشترک) از طرف ایران، به ویژه میراث مورد توجه کشور های همسایه و عربی می تواند از ثبت شدن این میراث به نام دیگر کشور ها جلوگیری نماید.
منبع: ایسنا
منبع: عصر توریسم
