به گزارش گزارشگر خبرگزاری مهر بمناسبت روز جهانی صنایع دستی با شعار «صنایع دستی، اصالت، هویت و اقتصاد خلاق» نشست خبری در این خصوص در وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی برگزار شد، بهروز ندائی سرپرست معاونت صنایع دستی کشور با اشاره به گستردگی کارهای صنایع دستی در استانهای مختلف اظهار داشت: بیشترین تلاش و فعالیت در این زمینه توسط همکاران ما در استانها به انجام می رسد و خوشبختانه صنایع دستی در ایران بخش مهمی از اقتصاد کشور را به خود مختص کرده است.
وی اظهار نمود: برمبنای آخرین آمار جمع آوری شده، ۶۲۳ هزار نفر در حوزه صنایع دستی کشور فعالیت دارند که از این شمار ۵۰۸ هزار نفر را بانوان و ۱۱۹ هزار نفر را آقایان می سازند و این فعالین در ۱۸ گروه رشته صنایع دستی مشغول فعالیت هستند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اضافه کرد: تابحال ۲۹۹ رشته صنایع دستی در کشور به تصویب وزارت میراث فرهنگی رسیده و مجوز فعالیت دریافت کرده است. حدود ۸۰ درصد رشته های رایج صنایع دستی کشور در همین چارچوب درحال فعالیت هستند.
ندائی افزود: از نظر تعداد فعالان، بیشترین فراوانی مربوط به رشته های بافت های داری و سپس صنایع دستی چوبی است و در مجموع حدود ۱۵۸ هزار نفر در کشور در این بخش ها فعالیت دارند. برخی رشته های خاص نیز تعداد فعالین خیلی محدودی دارند و حتی در بعضی موارد کمتر از پنج نفر مشغول فعالیت هستند.
وی با اشاره به تغییر رویکرد تولیدات صنایع دستی کشور اظهار داشت: خوشبختانه تولیدات صنایع دستی بسمت کاربردی شدن حرکت کرده است؛ بگونه ای که بیشتر از ۶۰ تا ۷۰ درصد تولیدات امروز، علاوه بر جنبه هنری، کاربرد مصرفی نیز دارند و این مورد هم در بازار داخلی و هم در حوزه صادرات صنایع دستی اهمیت زیادی دارد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور از تلاش فعالان، هنرمندان و دست اندرکاران این حوزه تقدیر کرد و اظهار داشت: در سال قبل اقدامات خوبی در زمینه حمایت و توسعه صنایع دستی انجام شده و این روند با همکاری همه بخش ها ادامه خواهد داشت.
گام های جدید برای دفاع از فعالین صنایع دستی
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، با اشاره به اقدامات انجام شده برای حمایت و تسهیل خدمت رسانی به فعالین صنایع دستی اظهار داشت: در سالهای قبل حوزه صنایع دستی، میراث فرهنگی و گردشگری به طور معمول در زیرمجموعه حمایت های سایر دستگاهها تعریف می شد، اما در قانون برنامه هفتم پیشرفت، برای اولین بار بصورت مشخص به وظایف وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اختصاص پیدا کرد.
وی اضافه کرد: در این قانون، مطالبی همچون ایجاد اشتغال، آموزش و توسعه صادرات برای وزارت میراث فرهنگی تعریف شده است، البته در اجرای این قانون نواقصی وجود دارد و ما اصلاحات پیشنهادی خویش را شروع کرده ایم.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور با اشاره به ایرادات موجود در ماده ۸۳ قانون برنامه هفتم اظهار نمود: در این ماده موضوع رشد اقتصادی بصورت کلی با عدد هشت درصد عنوان شده، اما مشخص نشده سهم حوزه صنایع دستی در این رشد چه میزان است و همین طور سهم صنایع دستی و فرش در حوزه صادرات نیز باید بصورت دقیق تعیین شود تا مشخص باشد چه میزان از ظرفیت صادرات مربوط به فعالین این حوزه است.
ندائی افزود: در همین زمینه پیشنهادات اصلاحی را به مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه ارسال کرده ایم و پیگیر هستیم تا سهم صنایع دستی در شاخصهای اشتغال و صادرات بشکل شفاف مشخص شود.
وی همین طور از تشکیل تشکل های حرفه ای در حوزه صنایع دستی آگاهی داد و اظهار داشت: موضوع تشکیل تشکل های تخصصی از اقدامات مهمی است که در برنامه هفتم مورد توجه قرار گرفته است. بعد از تشکیل تشکل های حرفه ای در استان ها، برنامه تشکیل تشکل ملی این حوزه نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور با اشاره به افزایش حمایت های مالی از فعالین این حوزه اظهار داشت: تا سال قبل تسهیلات صنایع دستی و بوم گردی ها در چارچوب های مختلف مانند مشاغل خانگی و سایر طرح ها ارایه می شد، اما با پیگیری های انجام شده این حوزه بصورت مستقل در ردیف حمایت ها قرار گرفت و الان وزارت میراث فرهنگی در کنار وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت از دستگاههای اصلی دریافت کننده این تسهیلات است.
معرفی ۱۸ هزار نفر از فعالین صنایع دستی برای دریافت تسهیلات
وی اضافه کرد: طی دو ماه گذشته بیشتر از ۱۸ هزار نفر از فعالین صنایع دستی برای دریافت تسهیلات معرفی شده اند و بیشتر از دو تا سه همت تسهیلات در این زمینه اختصاص پیدا کرده است. این اتفاق در تاریخ دفاع از صنایع دستی کشور بی سابقه بوده که در مدت کوتاهی تعداد زیادی از فعالین توانسته اند از تسهیلات با نرخ پایین بهره مند شوند.
ندائی با اشاره به برنامه های سال آینده اظهار داشت: برای سال ۱۴۰۵ پیش بینی شده رقم قابل توجهی از منابع، حدود ۱۲ همت، به فعالین واقعی حوزه صنایع دستی اختصاص پیدا کند؛ چه اشخاصی که بصورت انفرادی فعالیت می نمایند و چه مجموعه های فعال این بخش.
وی در ادامه ساماندهی بازارچه های صنایع دستی را از دیگر برنامه های مهم عنوان نمود و اظهار داشت: در دو سه ماه گذشته موضوع ساماندهی بازارچه های صنایع دستی در سرتاسر کشور شروع شده و حدود ۹۸ بازارچه صنایع دستی در برنامه ساماندهی و توسعه قرار گرفته اند.
آغاز هوشمندسازی سامانه ها و دفاع از هنرمندان
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، با اشاره به برنامه های جدید برای ساماندهی بازار صنایع دستی اظهار داشت: تصمیم گرفته ایم مدیریت و بهره برداری از بازارچه های صنایع دستی را به خود فعالین این حوزه واگذار نماییم. هر فرد یا مجموعه ای از فعالین صنایع دستی که درخواست داشته باشد و شرایط لازم را رعایت کند، می تواند دراین خصوص فعالیت کند.
وی اضافه کرد: در مواردی که بازارچه ها در اختیار شهرداری ها قرار دارد، تلاش می نماییم با حمایت و همکاری شهرداری ها، زمینه توسعه و تقویت حضور فعالین صنایع دستی در این فضاها فراهم گردد تا تکلیف بازار صنایع دستی کشور بشکل مشخص تری دنبال شود.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور همین طور از اجرای طرح هوشمندسازی در این زمینه آگاهی داد و اظهار نمود: فرایند هوشمندسازی بازارچه ها، نمایشگاه ها، نحوه ثبت نام فعالین و مدیریت تشکل ها در چارچوب سامانه های مربوطه انجام شده است و فعالین صنایع دستی می توانند از این ظرفیت برای ساماندهی کارهای خود بهره گیرند.
ندائی در ادامه با اشاره به اصلاح فرایند ثبت آثار باستانی اظهار داشت: در حوزه میراث فرهنگی اقدامات خوبی برای بروزرسانی فرایند ثبت آثار باستانی، شهرها و روستاهای تاریخی انجام شده است. از این پس ثبت شهرها و روستاها، چه در سطح ملی و چه در سطح جهانی، برمبنای شاخصها و معیارهای مشخص صورت خواهد گرفت و روند ثبت از حالت سفارشی خارج می شود.
وی اضافه کرد: اگر یک روستا یا شهر تاریخی دارای شاخصهای تعریف شده باشد، حتما امکان ثبت آن وجود خواهد داشت و قبل از ثبت جهانی نیز برنامه ها و الزامات لازم برمبنای همین شاخصها مشخص خواهد شد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور با اشاره به برنامه های هفته صنایع دستی اظهار داشت: در هفته صنایع دستی، برنامه های متنوعی در سطح استانی و ملی برگزار می شود و وزارت میراث فرهنگی بیشتر نقش راهبری و سیاستگذاری را دنبال می کند.
وی افزود: یکی از برنامه های ملی، اعطای درجه هنری به هنرمندان صنایع دستی است. در سالهای قبل ارزیابی هنرمندان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام می شد، اما با مصوبه جدید این مسئولیت به وزارت میراث فرهنگی منتقل شده و شورای مربوطه تشکیل شده است تا فرایند تدوین و اعطای درجه هنری در خود وزارت خانه صورت گیرد.
ندائی این اقدام را قدمی باارزش برای جامعه هنری صنایع دستی دانست و اظهار داشت: درجه هنری به هنرمندان این حوزه، جایگاه مستقلی می دهد و با مدارک معتبر ملی قابل تطبیق خواهد بود.
وی همین طور به اقدامات انجام شده در حوزه آموزش اشاره نمود و اظهار داشت: ارتباط با وزارت آموزش و پرورش، سازمان فنی و حرفه ای و اعطای مجوز برای بخش خصوصی بمنظور فعال کردن مراکز آموزشی، همچون اقدامات مهم در این زمینه بوده است. همین طور برای آموزش مربیان نیز برنامه هایی درنظر گرفته شده است.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اضافه کرد: در حوزه استانداردسازی نیز با همکاری سازمان ملی استاندارد اقدامات لازم در حال انجام می باشد تا کیفیت تولیدات صنایع دستی ارتقا پیدا کند.
وی تاکید کرد: هدف ما دفاع از تولیدکنندگان، توسعه بازار، معرفی بهتر محصولات و ایجاد شرایط مناسب تر برای فعالیت هنرمندان صنایع دستی کشور است.
کاهش گردشگران بعد از جنگ، بازار صنایع دستی را تحت تأثیر قرار داد
ندائی با اشاره به تأثیر شرایط بعد از جنگ بر کارهای صنایع دستی اظهار داشت: بعد از جنگ، در بعضی جزایر کشور نمایشگاه های صنایع دستی برگزار نشد و در عمل فروش و عرضه محصولات صنایع دستی در این مناطق متوقف گردید.
وی اضافه کرد: کاهش حضور گردشگران، بخصوص توریستهای خارجی، لطمه قابل توجهی به بازار صنایع دستی وارد کرد؛ چونکه بخش مهمی از فروش محصولات صنایع دستی در مناطق گردشگری، بوسیله حضور و خرید گردشگران به انجام می رسد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اظهار نمود: متاسفانه بعد از بحران جنگ، ورود توریست به کشور کاهش پیدا کرد و این مورد موجب شد یکی از مهم ترین مسیرهای دفاع از هنرمندان صنایع دستی، یعنی خرید مستقیم گردشگران، از بین برود.
ندائی افزود: برای جبران خسارت های واردشده، برآورد شده حدود یک و دو دهم همت بصورت مستقیم و غیرمستقیم در حوزه صنایع دستی تحت تأثیر قرار گرفته است و درحال برنامه ریزی برای ارایه تسهیلات و حمایت های مالی به هنرمندان فعال در حوزه صنایع دستی و صنایع سنتی هستیم.
وی تاکید کرد: هدف این حمایت ها حفظ اشتغال، کمک به ادامه فعالیت تولیدکنندگان و ایجاد شرایط مناسب برای بازگشت رونق به بازار صنایع دستی کشور است.
حضور گردشگران در بعضی جزایر از حدود ۸۰ درصد به میانگین نزدیک به ۲۰ درصد کاهش پیدا کرد
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، با اشاره به تأثیر شرایط اخیر بر حوزه گردشگری و صنایع دستی اظهار داشت: ساختمان ما نیز مورد تهاجم دشمن قرار گرفت و خسارت های قابل توجهی به وجود آمد. در حوزه گردشگری، بخصوص در مناطق جنوبی کشور، برخی مراکز اقامتی با کاهش شدید فعالیت رو به رو شدند و در بعضی نقاط میزان پذیرش توریست به نزدیک صفر رسید.
وی اضافه کرد: در مقایسه با سالهای قبل، میزان حضور گردشگران در بعضی جزایر از حدود ۸۰ درصد به میانگین نزدیک به ۲۰ درصد کاهش پیدا کرد و این مورد بصورت مستقیم بر صنایع دستی نیز اثر گذاشت.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور افزود: برآورد ما نشان داده است گردش مالی مستقیم و غیرمستقیم حوزه صنایع دستی در کشور حدود ۱.۲ همت است و کاهش تعداد خریداران و گردشگران، تأثیر قابل توجهی بر فعالیت هنرمندان این حوزه داشته است.
ندائی با اشاره به شرایط استان هرمزگان اظهار داشت: اگر مانند سالهای قبل شاهد حضور گسترده گردشگران در استان هایی مانند هرمزگان بودیم، میزان فروش صنایع دستی نیز افزایش پیدا می کرد، اما این اتفاق به علت شرایط موجود رخ نداد. به این علت موضوع را بررسی و لطمه شناسی کردیم.
وی اظهار نمود: برای جبران قسمتی از این لطمه ها، برنامه هایی در زمینه تامین مواد اولیه و دفاع از اشتغال از دست رفته فعالین صنایع دستی درنظر گرفته شده است. همین طور در همین جهت، طی مدت اخیر ۱۸ هزار نفر از فعالین این حوزه برای دریافت تسهیلات معرفی شده اند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور در ادامه از برنامه های جدید برای توسعه فروش صنایع دستی آگاهی داد و اظهار داشت: در استانها برنامه هایی درحال اجراست تا محصولات تولیدکنندگان جمع آوری، در سامانه های فروش بارگذاری و زمینه عرضه آنها برای خریداران داخل کشور فراهم گردد.
ندائی اضافه کرد: هدف این است که با استفاده از ظرفیت سامانه های فروش، ارتباط مستقیم تری میان تولیدکنندگان صنایع دستی و خریداران ایجاد شود تا قسمتی از مشکلات بازار فروش این محصولات کاهش پیدا کند.
برگزاری بیشتر از ۱۲۰ نمایشگاه صنایع دستی در هفته صنایع دستی
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، با اشاره به برنامه های هفته صنایع دستی اظهار داشت: همزمان با این هفته، بیشتر از ۱۲۰ نمایشگاه صنایع دستی در سرتاسر کشور توسط همکاران ما در استانها برگزار می گردد تا زمینه معرفی و فروش محصولات هنرمندان فراهم گردد.
وی اضافه کرد: در تمام استان ها، بخصوص مراکز استان ها، بازارچه ها و فضاهایی برای عرضه صنایع دستی فعال است که نقش برجسته ی در معرفی تولیدات هنرمندان و ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکننده و خریدار دارد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور افزود: تسهیلاتی نیز برای دفاع از فعالین این حوزه، بخصوص در زمینه تامین مواد اولیه، درنظر گرفته شده است تا تولیدکنندگان بتوانند فعالیت خویش را با شرایط مناسب تری ادامه دهند.
ندائی با اشاره به اهمیت تعاملات بین المللی اظهار نمود: توسعه همکاری با نهادهای جهانی صنایع دستی و ثبت شهرها و روستاهای جهانی صنایع دستی، نقش مهمی در معرفی محصولات ایرانی در سطح جهان دارد و می تواند به افزایش فروش و بازارهای جدید برای هنرمندان کمک نماید.
وی با اشاره به وضعیت صادرات صنایع دستی اظهار داشت: آمار رسمی صادرات صنایع دستی کشور، تنها قسمتی از حقیقت را نشان می دهد، چونکه بخش قابل توجهی از صادرات بصورت چمدانی و غیررسمی به انجام می رسد.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اضافه کرد: در گذشته در بعضی استان ها، همچون اردبیل، شاهد تولیدات باکیفیت و صادرات قابل توجهی بودیم. بررسی ها نشان داده آماری که بصورت رسمی اعلام می شود ممکنست بخش کوچکی از میزان واقعی صادرات باشد و در بعضی موارد، آمار ثبت شده تنها حدود ۱۰ درصد از صادرات واقعی را نشان داده است.
ندائی با تکیه بر تغییر رویکرد بازار صنایع دستی اظهار داشت: امروز صنایع دستی علاوه بر جنبه هنری، بیشتر بسمت تولیدات کاربردی حرکت کرده است و مصرف کنندگان داخلی و گردشگران نیز از این محصولات در زندگی روزمره استفاده می نمایند.
وی اشاره کرد: هدف اصلی توسعه صنایع دستی، علاوه بر افزایش صادرات، ایجاد اشتغال پایدار برای هنرمندان و فعالین این حوزه است و تلاش می نماییم با تقویت بازار داخلی و خارجی، زمینه رونق بیشتر این بخش فراهم گردد.
شناسایی ۱۲۲ کارگاه لطمه دیده صنایع دستی و بیشترین خسارت ها در زنجان، اصفهان و کردستان
ندائی با اشاره به روند بررسی خسارت های واردشده به فعالین این حوزه اظهار داشت: اطلاعات کارگاه های لطمه دیده بصورت مستمر از استانها دریافت و در سامانه مربوطه ثبت و بررسی می شود.
وی ادامه داد: بیشترین تعداد کارگاه های صنایع دستی که گرفتار لطمه شده اند مربوط به استانهای زنجان، اصفهان و کردستان بوده است و در مجموع ۱۲۲ کارگاه لطمه دیده شناسایی شده اند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور افزود: همکاران ما در استانها درحال تکمیل فرایند شناسایی و ثبت اطلاعات هستند تا وضعیت واحدهای متضرر بصورت دقیق مشخص شود و اقدامات حمایتی ضروری جهت آنها انجام گیرد.
ندائی با اشاره به خسارت های واردشده به جامعه صنایع دستی اظهار داشت: قسمتی از فعالین این حوزه علاوه بر لطمه های اقتصادی، شرایط دشواری را پشت سر گذاشته اند و دفاع از هنرمندان و تولیدکنندگان لطمه دیده در دستور کار قرار دارد.
او همینطور اعلام نمود: در جریان این حوادث، پنج نفر از فعالین و مرتبطان این حوزه به شهادت رسیدند.
توسعه بازاریابی الکترونیکی صنایع دستی و پیگیری بیمه فعالین این حوزه
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور، با تکیه بر ضرورت اصلاح فرایند بازاریابی صنایع دستی اظهار داشت: باید به سمتی حرکت نماییم که بازار فروش محصولات مشخص، شفاف و بصورت الکترونیکی مدیریت شود تا خریدار مشخص باشد و تولیدکننده بتواند سهم واقعی خویش را از فروش دریافت کند.
وی اضافه کرد: اگر این زنجیره بشکل درست طراحی شود، سود بیشتری به تولیدکننده اصلی خواهد رسید و فعالین صنایع دستی از مزایای واقعی تولید خود بهره مند می شوند.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور در ادامه به موضوع بیمه هنرمندان صنایع دستی اشاره نمود و اظهار داشت: بخش زیادی از فعالین این حوزه بصورت غیرمستقیم درحال فعالیت هستند و خیلی از آنها خودشان حق بیمه پرداخت می کنند، اما دولت نیز دراین خصوص حمایت هایی دارد که باید استمرار پیدا کند.
ندائی اظهار نمود: اکنون قسمتی از حق بیمه فعالین صنایع دستی با مشارکت دولت پرداخت می شود و این روند ادامه خواهد داشت، اما باتوجه به رشد هزینه ها و شرایط اقتصادی، نیاز است حمایت ها تقویت شود.
وی افزود: دولت برای هر فرد زیر پوشش بیمه در حوزه های مختلف مانند صنایع دستی، ساختمان و فرش، سالانه مبالغ قابل توجهی پرداخت می کند که رقم آن برای هر نفر حدود ۶۰ میلیون تومان است.
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور اظهار داشت: اگر سهم بیمه فعالین صنایع دستی را محاسبه نماییم، حمایت دولت برای این بخش رقم قابل توجهی خواهد بود و به این علت موضوع حفظ و افزایش سهمیه بیمه هنرمندان صنایع دستی را پیگیری کرده ایم.
ندائی اضافه کرد: دراین خصوص نامه نگاری هایی انجام شده تا اشخاصی که از سهمیه بیمه خارج شده اند جایگزین شوند و همین طور تعداد افراد زیر پوشش افزایش پیدا کند تا حمایت بیمه ای از فعالین واقعی این حوزه تقویت شود.
منبع: عصر توریسم
