به گزارش عصر توریسم به نقل از مهر، انوشیروان محسنی بندپی معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی بمناسبت دهه اول محرم، یادداشتی را نوشت: در جهانی که صنعت گردشگری بیشتر از هر زمان دیگری از تحولات سیاسی، امنیتی و رسانه ای تأثیر می پذیرد، کشورهایی موفق تر خواهند بود که بتوانند بر مزیت های تمدنی، فرهنگی و معنوی خود تکیه کنند. برای ایران، گردشگری زیارت نه فقط یک گونه از سفر، بلکه یکی از مهم ترین جلوه های قدرت نرم ملی و بستری برای بازسازی اعتماد، تقویت دیپلماسی فرهنگی و توسعه پایدار گردشگری است؛ ظرفیتی که در روزهای محرم و در پرتو پیام ماندگار عاشورا، معنایی ژرف تر و کارکردی راهبردی تر می یابد.
ماه محرم، فقط یک مناسبت مذهبی در تقویم اسلامی نیست؛ محرم یادآور یکی از بزرگ ترین تجارب تاریخی تاب آوری، ایستادگی و بازتولید امید در حافظه جمعی مسلمانان است. اگر عاشورا را نقطه تلاقی ایمان، آگاهی و مقاومت بدانیم، میتوان آنرا الگویی الهام بخش برای جوامع و نظام های اجتماعی در برخورد با بحران ها نیز تلقی نمود.
امروز صنعت گردشگری جهان در شرایطی قرار دارد که مفهوم «تاب آوری» به یکی از ارکان اصلی سیاستگذاری آن تبدیل گشته است. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که بحران های امنیتی، منازعات منطقه ای، تحولات ژئوپلیتیکی و حتی داستانهای رسانه ای می توانند در کوتاهترین زمان ممکن جریان های گردشگری را دستخوش تغییر کنند. در چنین شرایطی، کشورهایی قادر خواهند بود سریع تر مسیر برگشت و احیا را طی کنند که از پشتوانه های فرهنگی و هویتی عمیق تری برخوردار باشند.
جمهوری اسلامی ایران همچون کشورهایی است که در کنار برخورداری از ظرفیتهای کم نظیر تاریخی، طبیعی و تمدنی، واجد یکی از مهم ترین مزیت های رقابتی در حوزه گردشگری معنوی و زیارتی در جهان اسلام است. حضور بارگاه نورانی حضرت علی بن موسی الرضا(ع)، کریمه خاندان حضرت فاطمه معصومه(س)، حضرت شاهچراغ(ع) و هزاران بقعه متبرکه و مکان مقدس در سرتاسر کشور، شبکه ای بی بدیل از مقاصد گردشگری معنوی را شکل داده است که سالانه میلیونها زائر و مشتاق فرهنگ اسلامی را به سمت خود جذب می کند.
با این حال، اهمیت گردشگری زیارت فقط در آمار ورود زوار یا آثار اقتصادی آن خلاصه نمی گردد. زیارت، در عصر جدید، به بستری برای گفتگوی فرهنگی، تقویت پیوندهای انسانی، تعمیق تعاملات بین المللی و پیشرفت سرمایه اجتماعی ملت ها تبدیل گشته است. از این منظر، گردشگری زیارت یکی از مؤثرترین ابزارهای دیپلماسی عمومی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بشمار می رود.
امروز و در شرایطی که بازسازی اعتماد توریستهای خارجی بعنوان یکی از اولویت های اصلی صنعت گردشگری کشور مطرح است، گردشگری زیارت می تواند نقش پیشگام را در پروسه احیای بازارهای بین المللی ایفا کند. تجربه خیلی از کشورها نشان داده است که گردشگری مذهبی معمولا از بالاترین سطح تاب آوری در مقابل بحران ها برخوردارست و به این علت می تواند نقطه شروع برگشت جریان های گردشگری باشد.
در این مسیر، چند راهبرد کلیدی باید مورد توجه قرار گیرد
نخست؛ تعریف مجدد زیارت در چهارچوب دیپلماسی فرهنگی منطقه ای و بین المللی. لازم است شبکه همکاریهای فرهنگی، مذهبی و گردشگری میان ایران و کشورهای اسلامی تقویت شود تا زیارت به بستری برای تعمیق همگرایی ملت ها تبدیل گردد.
دوم؛ بازآفرینی برند گردشگری ایران با تمرکز بر امنیت، معنویت و میهمان نوازی. تصویر ایران در افکار عمومی جهانی باید بر پایه واقعیت های فرهنگی و تمدنی کشور بازنمایی شود. روایت ایران بعنوان سرزمین گفتگو، فرهنگ و معنویت، یکی از مهم ترین الزامات سیاستگذاری گردشگری در دوران جدید است.
سوم؛ گسترش زیرساخت های گردشگری زیارت بر مبنای استانداردهای بین المللی. پیشرفت کیفیت خدمات، تسهیل فرآیندهای ورود، گسترش فناوری های هوشمند و بهبود تجربه سفر زائرین، باید بعنوان بخشی از برنامه تحول گردشگری کشور دنبال شود.
چهارم؛ تبدیل مراسم ها و مناسبت های مذهبی به فرصتهای بزرگ گردشگری فرهنگی. مراسم محرم، اربعین، دهه کرامت و سایر رویدادهای مذهبی، علاوه بر کارکردهای معنوی، ظرفیت تبدیل شدن به رویدادهای مهم گردشگری فرهنگی در مقیاس منطقه ای و جهانی را دارند.
پنجم؛ تقویت حکمرانی یکپارچه در گردشگری زیارت. موفقیت در این عرصه مستلزم هم افزایی میان دستگاههای اجرایی، نهادهای فرهنگی، بخش خصوصی، آستان های مقدس و جوامع محلی است تا سیستم ارزش گردشگری زیارت بشکلی منسجم و اثربخش عمل کند.
محرم به ما می آموزد که سرمایه های ماندگار ملت ها، بیشتر از آنکه در زیرساخت های مادی نهفته باشد، در قدرت معنوی و فرهنگی آنها ریشه دارد. از همین رو، آینده گردشگری ایران نیز بیشتر از هر چیز به توانایی ما در بهره برداری هوشمندانه از این سرمایه های تمدنی وابسته است.
گردشگری زیارت امروز فقط یک محصول گردشگری نیست؛ نمادی از هویت فرهنگی ایران، ابزاری برای تقویت سرمایه اجتماعی، بستری برای دیپلماسی عمومی و یکی از مهم ترین پیشران های تاب آوری صنعت گردشگری کشور در راه توسعه آینده است. در این افق، ایران می تواند نه تنها مقصدی برای سفر، بلکه کانونی برای گفتگوی فرهنگی، معنوی و انسانی در جهان اسلام و فراتر از آن باشد.
به اجمال، برای ایران، گردشگری زیارت نه فقط یک گونه از سفر، بلکه یکی از مهم ترین جلوه های قدرت نرم ملی و بستری برای بازسازی اعتماد، تقویت دیپلماسی فرهنگی و توسعه پایدار گردشگری است؛ ظرفیتی که در ایام محرم و در پرتو پیام ماندگار عاشورا، معنایی ژرف تر و کارکردی راهبردی تر می یابد. ماه محرم، فقط یک مناسبت مذهبی در تقویم اسلامی نیست؛ محرم یادآور یکی از بزرگ ترین تجارب تاریخی تاب آوری، ایستادگی و بازتولید امید در حافظه جمعی مسلمانان است. در چنین شرایطی، کشورهایی قادر خواهند بود سریع تر مسیر بازگشت و احیا را طی کنند که از پشتوانه های فرهنگی و هویتی عمیق تری برخوردار باشند. جمهوری اسلامی ایران همچون کشورهایی است که در کنار برخورداری از ظرفیت های کم نظیر تاریخی، طبیعی و تمدنی، واجد یکی از مهم ترین مزیت های رقابتی در عرصه گردشگری معنوی و زیارتی در جهان اسلام است. حضور بارگاه نورانی حضرت علی بن موسی الرضا(ع)، کریمه خاندان حضرت فاطمه معصومه(س)، حضرت شاهچراغ(ع) و هزاران بقعه متبرکه و مکان مقدس در سراسر کشور، شبکه ای بی بدیل از مقاصد گردشگری معنوی را شکل داده است که سالانه میلیون ها زائر و مشتاق فرهنگ اسلامی را به سوی خود جذب می کند. با این وجود، اهمیت گردشگری زیارت فقط در آمار ورود زوار یا آثار اقتصادی آن خلاصه نمی گردد.
