عصر توریسم: بررسی و شناسایی محوطه های دوران اسلامی حوزه فرهنگی فراهان از صدر اسلام تا دوران صفوی با هدف شناسایی محوطه هایی که در آنها تولیدات مواد فرهنگی از قبیل سفال انجام می گرفته در حال انجام می باشد.
به گزارش عصر توریسم به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، احمد سهرابی نیا سرپرست هیئت بررسی باستان شناختی فراهان اظهار داشت: برنامه بررسی و شناسایی محوطه های دوران اسلامی حوزه فرهنگی فراهان از صدر اسلام تا دوران صفوی با مجوز پژوهشگاه شروع شد. این برنامه بررسی در استان مرکزی و شامل چهار شهرستان اراک، فراهان، بخشهایی از شهرستان های تفرش و آشتیان است.
سهرابی نیا، دشت فراهان را یکی از با اهمیت ترین دشت های میان کوهی و بینابینی خواند که حد فاصل لبه شرقی زاگرس مرکزی و مرکز فلات ایران قرار دارد و به طول ۹۰ در ۹۰ کیلومتر در ارتفاع متوسط ۱۶۰۰ تا ۱۹۰۰ متر از سطح آب های آزاد قرار گرفته و سکونت در آن بواسطه رودخانه های فصلی و به ویژه کاریزها جریان داشته است.
این عتیقه شناس بیان کرد: از پدیده های طبیعی در مرکز این حوزه فرهنگی تالاب یا دریاچه میقان است که محل تجمع آب های سطحی و هرزآب های کاریزها در فصل زمستان بوده و در حقیقت تشکیل دهنده حوضه آبریز این محدوده فرهنگی است.
سهرابی نیا اضافه کرد: در این برنامه تمرکز هیئت بررسی بر روی محوطه های دوران اسلامی و خصوصاً محوطه های صدر اسلام تا دوران صفوی است و باستان شناسان در پی پاسخگویی به پرسش هایی از قبیل فاکتورها و عوامل مؤثر در ادامه استقرار از دوره ساسانی به قرون اولیه اسلامی و این که آیا عوامل سیاسی و حکومتی در این استمرار مؤثر بوده اند یا عوامل زیست محیطی هستند.
سرپرست هیأت بررسی باستان شناختی فراهان از دیگر پرسش های این برنامه را علاوه بر تهیه الگوی استقراری و پراکنش محوطه ها، قبض و بسط جمعیتی و مناطق مورد استقرار؛ مکان یابی جای اسامی ذکر شده در کتاب تاریخ قم نوشته محمد بن حسن قمی در قرن چهارم هجری دانست و اظهار داشت: قمی در این کتاب به بیان رستاق فراهان و سه طسوج آن پرداخته و در ذیل هر طسوج دیه ها و مزارع آنرا نام می برد که با بررسی های انجام شده تعدادی از این نام جای ها تا کنون به قوت خود باقی هستند.
وی اضافه کرد: از دیگر اهداف این پروژه باستان شناختی، شناسایی محوطه هایی است که در آنها تولیدات مواد فرهنگی از قبیل سفال انجام می شده است که تا کنون شواهدی از قبیل سه پایه، توپی کوره و … به دست آمده است.
سهرابی نیا اظهار داشت: افزون بر نتایج باستان شناختی که می تواند در روشن شدن قسمتی از تاریخ این استان مفید باشد نتایج این بررسی وضعیتی از شرایط حال حاضر محوطه ها و لطمه هایی که این محوطه ها را تهدید می کنند عرضه نماید تا پیش زمینه ای برای صیانت و حفاظت این محوطه های درحال نابودی باشد.
