پاسخ را نمی توان فقط در ضعف تبلیغات، کمبود امکانات یا مدیریت گردشگری جست وجو کرد. امروز مهم ترین مانع توسعه گردشگری ایران، تحریم های گسترده، تنش های بین المللی و خطر جنگ است؛ عواملی که مستقیماً بر امنیت روانی و اقتصادی سفر، ارتباطات بین المللی، ورود توریستهای خارجی و تصمیم سرمایه گذاران تاثیر می گذارند.
وقتی بازارهای اصلی گردشگری از دسترس خارج می شوند
یزد برای گردشگران علاقه مند به تاریخ، معماری، فرهنگ و زندگی در اقلیم کویری، بخصوص گردشگران اروپایی و آمریکایی، جذابیت فراوانی دارد. اما بر مبنای مشاهدات من از بازار گردشگری، ورود تورهای اروپایی به ایران و یزد تقریبا به صفر رسیده است. این ارزیابی در رابطه با بازار تورهای ورودی است، نه به معنای توقف کامل ورود همه توریستهای خارجی.
در چنین شرایطی، برگزاری نمایشگاه، تبلیغات بین المللی و معرفی جاذبه های یزد، هرچند ضروریست، نمی تواند جای خالی امکان سفر امن، آسان و قابل پیشبینی را پر کند. تا آن زمان که تحریمها، تنش ها و سایه جنگ بر روابط خارجی و تصویر ایران در بازارهای جهانی سنگینی می کند، انتظار رونق جدی گردشگری خارجی واقع بینانه نیست.
باید صریح اظهار داشت که راهکارهای دیگر، بدون حل این مسئله اصلی، اثرگذاری محدودی خواهند داشت. گردشگری صنعتی وابسته به ارتباط با جهان است و نمی توان آنرا در وضعیت انزوای بین المللی و نااطمینانی سیاسی به رونق پایدار رساند.
گردشگری داخلی هم زیر فشار گرانی
مشکل فقط گردشگر خارجی نیست. تورم و افزایش مداوم هزینه های زندگی، قدرت خرید خانوارها را کاهش داده است. وقتی هزینه حمل و نقل، غذا و اقامت افزایش خواهد یافت، سفر برای بخش بزرگی از مردم از یک نیاز و امکان تفریحی به هزینه ای قابل حذف تبدیل می شود.
هتل ها و مراکز اقامتی نیز از دو طرف تحت فشارند: از یک سو کاهش ورود توریستهای خارجی و از جانب دیگر کاهش توان مالی توریستهای داخلی. در چنین وضعیتی، نمی توان فقط از کنشگران گردشگری انتظار سرمایه گذاری، اشتغال زائی و توسعه داشت، بی آن که شرایط اقتصادی و قدرت خرید جامعه را درنظر گرفت.
ظرفیت های یزد را نباید با وعده توسعه جایگزین کرد
البته مشکلات داخلی نیز کم اهمیت نیستند. موانع اداری و قانونی، تصمیم های ناپایدار، تعدد مراکز تصمیم گیری، دشواری سرمایه گذاری و مشارکت ناکافی بخش خصوصی، همچون مسائلی هستند که باید اصلاح شوند.
بافت تاریخی یزد نیز فقط مجموعه ای از بناهای قدیمی نیست؛ سرمایه ای فرهنگی و اقتصادی می باشد که با حفاظت اصولی، احیا و بهره برداری مسئولانه می تواند به اشتغال و درآمد پایدار منجر شود. اما صیانت از این میراث بدون حضور مؤثر بخش خصوصی و ایجاد امکان فعالیت اقتصادی، دشوار خواهد بود.
فرودگاه، حمل و نقل، کیفیت خدمات، آموزش نیروی انسانی و معرفی ظرفیتهای کمتر شناخته شده یزد نیز اهمیت دارند؛ اما باید میان اولویت ها تفاوت قائل شد. این اقدامات زمانی نتیجه واقعی خواهند داد که مسئله اصلی، یعنی تحریمها، تنش های خارجی و خطر جنگ، کاهش پیدا کند و امکان ارتباط عادی با بازارهای جهانی فراهم گردد.
مسئله فقط گردشگری نیست؛ آینده اقتصادی یزد است
گردشگری می تواند یکی از مهم ترین منابع اشتغال، درآمد و توسعه اقتصادی یزد باشد؛ اما این ظرفیت با شعار و همایش فعال نمی گردد. نخست باید شرایطی فراهم گردد که گردشگر خارجی برای سفر به ایران اطمینان داشته باشد و توریست داخلی نیز توان پرداخت هزینه سفر و اقامت را از دست ندهد.
در کنار آن، اصلاح سیاستها و مقررات داخلی، کاهش موانع سرمایه گذاری و به رسمیت شناختن نقش بخش خصوصی لازم است.
واقعیت اینست که نمی توان از رونق گردشگری سخن گفت، اما نسبت به تحریم، جنگ، نااطمینانی و کاهش قدرت خرید مردم بی تفاوت بود. تا آن زمان که این موانع اصلی برطرف نشوند، خیلی از برنامه های توسعه گردشگری در حد اقداماتی محدود و کم اثر باقی خواهند ماند.
یزد برای تبدیل شدن به مقصدی جهانی، بیشتر از هر چیز به ثبات، ارتباط با جهان و اقتصادی نیاز دارد که مردم و سرمایه گذاران در آن امکان برنامه ریزی و فعالیت داشته باشند.
منبع: عصر توریسم
